نام بازاری و معادل استاندارد
نام ST37 و ST52 از DIN 17100:1980 است، نه از مدرک جاری اروپا. در آن مدرک St37-2 عدد ماده 1.0037 دارد و St52-3 عدد 1.0570. جانشین اروپایی EN 10025-2:2004 است: S235JR با عدد 1.0038 و S355J2 با عدد 1.0577. نسخهٔ ۱۹۹۳ هنوز S235JR را ۱٫۰۰۳۷ و S355J2G3 را ۱٫۰۵۷۰ می‌نوشت؛ پسوند G3 در ۲۰۰۴ حذف شد. روی برگه عدد ماده و نام EN را بخوانید، نه فقط «ST52».
قرارداد نام DIN این است که عدد بعد از St تنش کششی اسمی را بر حسب کیلوگرم‌نیرو بر میلی‌متر مربع نشان می‌دهد: حدود ۳۷ و حدود ۵۲. این اسم است، نه بازهٔ تضمین‌شده. در DIN 17100 کشش St37-2 برای ضخامت ۳ تا ۱۰۰ میلی‌متر ۳۴۰ تا ۴۷۰ نیوتن بر میلی‌متر مربع است و کشش St52-3 ۴۹۰ تا ۶۳۰. در EN 10025-2 همان ضخامت ۳۶۰ تا ۵۱۰ و ۴۷۰ تا ۶۳۰ است. حداقل کشش اروپایی S355 از DIN پایین‌تر آمده.
| نامی که در بازار می‌شنوید | DIN 17100 | عدد ماده DIN | EN 10025-2:2004 | عدد ماده EN |
|---|---|---|---|---|
| ST37 / ST37-2 | St37-2 | 1.0037 | S235JR | 1.0038 |
| ST52 / ST52-3 | St52-3 | 1.0570 | S355J2 | 1.0577 |
منبع تناظر: جدول ۱ DIN 17100:1980؛ جدول ۲ EN 10025-2:2004. کارت Lucefin و فهرست Salzgitter همین جفت را St37-2 ≈ S235JR و St52-3N ≈ S355J2 می‌نویسند. پسوند JR یعنی ۲۷ ژول در ۲۰+ درجه؛ J2 همان ۲۷ ژول در ۲۰− درجه. اگر گواهی S355JR باشد، دیگر ST52-3 با ضربهٔ زیر صفر نیست. عنوان EN 10025-2 فولاد سازه‌ای غیرآلیاژی است؛ ریزدانهٔ S355N در بخش ۳ است.
فولاد ST37 و ST52 یعنی چه
هر دو فولاد سازه‌ای با پلهٔ تسلیم مشخص‌اند. کاربرد اصلی ST37 در ایران پروفیل و اسکلت است؛ ST52 همان خانواده با تسلیم بالاتر است و بیشتر در صنعت و ورق باربر دیده می‌شود. کربن استحکام را بالا می‌برد و شکل‌پذیری و جوش را سخت‌تر می‌کند. منگنز به استحکام و ضربه کمک می‌کند. نیکل و نیوبیم و کروم در آنالیز تضمین‌شدهٔ این دو گرید اضافه نمی‌شوند؛ مس سقف ۰٫۵۵ درصد است. متنی که ST52 را کم‌آلیاژ پرمقاومت با کروم و نیکل می‌خواند، EN 10025-3 یا ASTM ریزدانه را با St52-3 عوضی گرفته است.
عدد رایجی که در دفترچهٔ محاسبات و مدل ایتبس برای ایران نوشته می‌شود از همان قرارداد نام DIN آمده، نه از جدول ضخامت EN. تنش تسلیم ST37 ۲۴۰۰ کیلوگرم‌نیرو بر سانتی‌متر مربع و تنش نهایی ۳۷۰۰؛ برای ST52 ۳۶۰۰ و ۵۲۰۰. تبدیل با ۹٫۸۰۷ نیوتن بر کیلوگرم‌نیرو می‌شود حدود ۲۳۵، ۳۶۳، ۳۵۳ و ۵۱۰ مگاپاسکال. ۲۳۵ با حداقل تسلیم اروپایی تا ۱۶ میلی‌متر یکی است؛ ۳۵۳ در برابر ۳۵۵ دو مگاپاسکال اختلاف گرد کردن است. ۳۶۳ و ۵۱۰ وسط یا بالای بازهٔ کشش‌اند، نه حداقل. برای طراحی به استاندارد پروژه و جدول ضخامت همان ذوب رجوع کنید، نه به یک عدد دفترچه بدون ضخامت.
وزن مخصوص طراحی همهٔ فولادهای سازه‌ای در EN 1993-1-1:2005 بند ۳٫۲٫۶ برابر ۷۸۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب است و مدول کشسانی ۲۱۰ هزار نیوتن بر میلی‌متر مربع. بین این دو گرید در خود یوروکد فرقی نیست. کاهش مقطع با رفتن از S235 به S355 ممکن است وزن سازه را کم کند؛ رفتار لرزه‌ای، شکل‌پذیری اتصال و ترکیب دو گرید در یک قاب را مهندس ناظر باید ببیند. این صفحه جایگزین آن تأیید نیست.
جدول مقایسهٔ کنارهم
خانه‌ها آنالیز ذوب و خواص مکانیکی EN 10025-2:2004 است مگر ردیف DIN. کربن برای ضخامت اسمی تا ۱۶ میلی‌متر است. کشش برای ضخامت ۳ تا ۱۰۰ میلی‌متر. ازدیاد طول نمونهٔ طولی با L0 = 5.65 √S0 در ضخامت ۳ تا ۴۰ میلی‌متر.
| مشخصه | ST37-2 / S235JR | ST52-3 / S355J2 |
|---|---|---|
| عدد ماده DIN | 1.0037 | 1.0570 |
| نام و عدد EN | S235JR / 1.0038 | S355J2 / 1.0577 |
| کربن ذوب، حداکثر (%) | 0.17 | 0.20 |
| منگنز ذوب، حداکثر (%) | 1.40 | 1.60 |
| سیلیسیم ذوب، حداکثر (%) | — | 0.55 |
| فسفر / گوگرد ذوب، حداکثر (%) | 0.035 / 0.035 | 0.025 / 0.025 |
| تسلیم ReH تا ۱۶ mm (MPa) | ≥ 235 | ≥ 355 |
| کشش Rm، ۳ تا ۱۰۰ mm (MPa) | 360–510 | 470–630 |
| ازدیاد طول حداقل (%) | 26 | 22 |
| ضربه KV | 27 J در +20 °C | 27 J در −20 °C |
| CEV ذوب تا ۳۰ mm، حداکثر | 0.35 | 0.45 |
| حالت تحویل مدرک | +AR یا +N | +AR یا +N |
منبع: کربن و منگنز و فسفر و گوگرد از جدول ۲ آنالیز ذوب EN 10025-2:2004؛ سیلیسیم S235JR در همان جدول قید نشده. تسلیم و کشش و ازدیاد طول از جدول ۷ همان مدرک. ضربه از تعریف JR و J2 در همان مدرک. CEV از جدول ۶. عدد DIN از جدول ۱ DIN 17100. برای S355J2 اگر ضخامت از ۳۰ میلی‌متر بالاتر برود کربن ذوب تا ۰٫۲۲ درصد مجاز است؛ بالای ۱۰۰ میلی‌متر کربن توافقی است. کارت Lucefin برای S235JR شماره 1.0038 و برای S355J2 شماره 1.0577 همین عددها را با استناد به EN 10025-2:2004 تکرار می‌کند.
ترکیب شیمیایی
سقف است نه بازهٔ هدف. حداقل کربن در این دو گرید قید نشده. آنالیز محصول در جدول ۳ همان مدرک کمی بازتر است؛ سفارش را با آنالیز ذوب گواهی ببندید.
| گرید | ضخامت اسمی | C max | Si max | Mn max | P max | S max | N max | Cu max |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| S235JR | t ≤ 40 mm | 0.17 | — | 1.40 | 0.035 | 0.035 | 0.012 | 0.55 |
| S235JR | t > 40 mm | 0.20 | — | 1.40 | 0.035 | 0.035 | 0.012 | 0.55 |
| S355J2 | t ≤ 30 mm | 0.20 | 0.55 | 1.60 | 0.025 | 0.025 | — | 0.55 |
| S355J2 | 30 < t ≤ 100 mm | 0.22 | 0.55 | 1.60 | 0.025 | 0.025 | — | 0.55 |
منبع: جدول ۲ EN 10025-2:2004. نیتروژن S355J2 قید نشده چون روش اکسیژن‌زدایی FF است — فولاد کاملاً آرام. S235JR روش FN دارد: فولاد جوشان مجاز نیست. در DIN 17100 کربن St37-2 تا ۱۶ میلی‌متر ۰٫۱۷ و بالای آن ۰٫۲۰ است؛ کربن St52-3 تا ۳۰ میلی‌متر ۰٫۲۰ و تا ۱۰۰ میلی‌متر ۰٫۲۲. فسفر و گوگرد DIN برای St37-2 تا ۰٫۰۵۰ درصد می‌رود — از سقف اروپایی ۲۰۰۴ شل‌تر. اگر گواهی فقط DIN قدیم باشد، گوگرد را جدا چک کنید.
تنش تسلیم به تفکیک ضخامت
حداقل ReH با بالا رفتن ضخامت اسمی پایین می‌آید. عدد بدون ضخامت غلط است. کشش هم با ضخامت عوض می‌شود.
| ضخامت اسمی (mm) | S235JR ReH min (MPa) | S355J2 ReH min (MPa) | S235JR Rm (MPa) | S355J2 Rm (MPa) |
|---|---|---|---|---|
| t ≤ 16 | 235 | 355 | 360–510 | 470–630 |
| 16 < t ≤ 40 | 225 | 345 | 360–510 | 470–630 |
| 40 < t ≤ 63 | 215 | 335 | 360–510 | 470–630 |
| 63 < t ≤ 80 | 215 | 325 | 360–510 | 470–630 |
| 80 < t ≤ 100 | 215 | 315 | 360–510 | 470–630 |
| 100 < t ≤ 150 | 195 | 295 | 350–500 | 450–600 |
| 150 < t ≤ 200 | 185 | 285 | 340–490 | 450–600 |
| 200 < t ≤ 250 | 175 | 275 | 340–490 | 450–600 |
منبع: جدول ۷ EN 10025-2:2004 برای محصولات تخت و بلند با الزام ضربه. برای ضخامت کمتر از ۳ میلی‌متر کشش S235 همان ۳۶۰ تا ۵۱۰ و کشش S355 ۵۱۰ تا ۶۸۰ است. ازدیاد طول S235JR از ۲۶ درصد در ۳ تا ۴۰ میلی‌متر به ۲۵، ۲۴، ۲۲ و ۲۱ درصد در باندهای بعدی می‌رسد؛ S355J2 از ۲۲ به ۲۱، ۲۰، ۱۸ و ۱۷. کارت Lucefin همین باندها را برای هر دو گرید با استناد به همان مدرک آورده است. در DIN 17100 تسلیم St37-2 از ۶۳ میلی‌متر به ۲۰۵ و از ۸۰ میلی‌متر به ۱۹۵ می‌افتد؛ اروپایی تا ۱۰۰ میلی‌متر روی ۲۱۵ می‌ماند. اگر محاسبات روی DIN قدیم است، باند ۶۳ تا ۱۰۰ را عوضی نگیرید.
S355J2 تا ۴۰۰ میلی‌متر ردیف تسلیم ۲۶۵ مگاپاسکال دارد؛ S235JR در جدول ۷ برای آن باند عدد ندارد. ضربه بالای ۱۰۰ میلی‌متر توافقی است.
جوش‌پذیری
معیار مدرک معادل کربن است، نه یک جملهٔ کیفی. فرمول همان مدرک:
CEV = C + Mn/6 + (Cr + Mo + V)/5 + (Ni + Cu)/15
سقف CEV بر اساس آنالیز ذوب در جدول ۶ EN 10025-2:2004 برای ضخامت تا ۳۰ میلی‌متر ۰٫۳۵ در S235 و ۰٫۴۵ در S355 است. از ۳۰ تا ۴۰ میلی‌متر S235 همان ۰٫۳۵ می‌ماند و S355 به ۰٫۴۷ می‌رود. از ۴۰ تا ۱۵۰ میلی‌متر ۰٫۳۸ در برابر ۰٫۴۷. از ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلی‌متر ۰٫۴۰ در برابر ۰٫۴۹. هرچه CEV بالاتر، پیش‌گرم و کنترل حرارت ورودی جدی‌تر می‌شود. دمای پیش‌گرم را این صفحه از روی ضخامت حدس نمی‌زند؛ آن عدد مال EN 1011-2 و دستور جوش پروژه است.
پس ST37 معمولاً بدون پیش‌گرم جوش می‌شود و ST52 هم جوش‌پذیر است، ولی سقف CEV بالاتر و کربن بالاتر یعنی روی ورق کلفت همان آزادی S235 را ندارد. گوگرد و فسفر S355J2 از S235JR تنگ‌تر است؛ این به کیفیت ضربه کمک می‌کند، نه اینکه جوش را سخت‌تر کند.
عملیات حرارتی ST37
ST37 و ST52 فولاد عملیات‌حرارتی‌پذیر به معنی کوئنچ‌وتمپر نیستند. مدرک تحویل‌شان EN 10025-2 است با حالت +AR نورد گرم یا +N نرماله / نورد نرماله‌شده. جدول خواص کوئنچ‌وتمپر ندارند. خانوادهٔ کوئنچ‌وتمپر EN 10083 است؛ کف کربن آن مدرک گرید C22E با کربن ۰٫۱۷ تا ۰٫۲۴ درصد و حداقل کربن مشخص است. S235JR حداکثر کربن ۰٫۱۷ درصد تا ۴۰ میلی‌متر دارد و حداقل کربن ندارد. به‌همین دلیل در هاب عملیات حرارتی‌پذیر نیست. S355J2 حداکثر ۰٫۲۰ تا ۰٫۲۲ درصد است؛ هنوز از C35 با کربن ۰٫۳۲ تا ۰٫۳۹ درصد فاصله دارد و سختی‌پذیری حجمی تضمین‌شده ندارد.
آنچه برای این دو گرید معنا دارد نرماله در صورت سفارش +N، و تنش‌زدایی پس از جوش در صورت الزام کد سازه است. میلگرد بازار گاهی با نام ST52-3N می‌آید؛ N یعنی نرماله. روی گواهی باید +N یا +AR دیده شود. کارت Lucefin برای S355J2 نرمالهٔ کارخانه را ۹۲۰ درجه هوا می‌نویسد و برای بعضی قطعات از +NT یا حتی +QT حرف می‌زند. آن سطر راهنمای کارخانه است، نه خاصیت تضمین‌شدهٔ EN 10025-2. کوئنچ ST52 مثل CK45 خواص گواهی‌شدهٔ سازه‌ای را از بین می‌برد. دمای کوره را از این صفحه کپی نکنید.
تفاوت‌هایی که در سفارش می‌ماند
- تسلیم و کشش ST52 بالاتر است و ازدیاد طول کمتر: ۲۲ درصد در برابر ۲۶ درصد در ضخامت ۳ تا ۴۰ میلی‌متر، جدول ۷ EN 10025-2.
- کربن و منگنز سقف ST52 بالاتر است؛ دلیل استحکام بیشتر همین است، نه کروم و نیکل تضمین‌نشده.
- هیچ‌کدام فولاد خشکهٔ کوئنچ‌وتمپر نیستند. خشکه مال EN 10083 است.
- چگالی طراحی و مدول کشسانی در یوروکد یکی است.
- جوش هر دو مجاز است؛ سقف CEV در S355 بالاتر است و پیش‌گرم از دستور جوش می‌آید.
معادل آمریکایی را کارخانه‌ها تقریبی می‌نویسند: Salzgitter برای S235JR حدود A283 Gr.C. این‌همان نیست. روی سفارش صادراتی نام EN و عدد ماده را بنویسید.
سفارش
روی سفارش بنویسید: نام EN (S235JR یا S355J2)، عدد ماده، حالت +AR یا +N، و ضخامت. اگر نام بازاری ST37 یا ST52 می‌آورید، کنارش معادل EN را بگذارید. برای مقطع، ورق ST52 و میلگرد ST52 است. برش و جوش را با گواهی همان ذوب هماهنگ کنید.
برای سازهٔ باربر، اتصال جوشی تحت زلزله یا قطعهٔ ایمنی‌بحرانی، انتخاب گرید و عدد طراحی با استاندارد پروژه و مهندس ناظر است. این صفحه جایگزین آن تأیید نیست و جای دستورالعمل جوش یا کوره را نمی‌گیرد.
برای انتخاب گرید، با کارشناس فروش پیشگام فولاد هماهنگ کنید.
برای نرخ روز تماس بگیرید
سوال فنی یا سفارش تناژ — با دفتر یا کارشناس فروش حرف بزنید.
تلفن دفتر مرکزی 021-66672010
دیدگاه‌ها (0)
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده.
سوال فنی یا تجربه خرید را بنویسید. دیدگاه پس از بررسی منتشر می‌شود.